Blog

Featured

Tổng hợp bài viết theo chủ đề

Book Summary

Tuần làm việc 4h -Summary

Nghệ thuật của việc tư duy rành mạch

The 4-Hour Chef by Tim Ferriss

The Now Habit Summary

The One Thing -Summary

Awaken the Giant Within by Tony Robbins: Summary, Notes, and Lessons

The 5 choices : The path to extraordinary productivity

How to Read a Book: The Ultimate Guide by Mortimer Adler

Unleash The Power Within.

Transform Your Habits

How great leaders inspire action by Simon Sinek

Mental Models

Mental Model – Phần 1

Inversion and The Power of Avoiding Stupidity

Understanding your Circle of Competence: How Warren Buffett Avoids Problems

Định luật dao cạo Occam

Bloom’s Taxonomy of Learning Domains

THE SIX TYPES OF SOCRATIC QUESTIONS

Định luật Murphy

Hiệu ứng mỏ neo- Anchoring Effect

Confirmation Bias- Thiên kiến xác nhận

Đừng Trông Mặt Mà Bắt Hình Dong- Thái Độ Bỏ Qua Tỉ Lệ Cơ Sở – Base rate fallacy

Cognitive Bias

Hiệu ứng Dunning-Kruger

Hiệu ứng Availability heuristic

Hiệu ứng tránh mất mát( Loss Aversion)

Ảo giác về quyền điều khiển (Illusion of control).

The Flow Model

CREATIVE THINKING

Phương pháp SCAMPER trong sáng tạo

Goal Setting Model

Advertisements
Featured

My Bucket List

  • Nếu bạn sẽ chết vào ngày mai, thì bạn sẽ muốn làm điều gì trước khi chết?

1#  Tôi muốn mang trí tuệ của mình giúp đỡ và thay đổi cuộc sống của mọi người xung quanh.

2# Tôi nói nhiều hơn những lời yêu thương, hành động yêu thương với những thành viên trong gia đình của mình, với người yêu của tôi.

3# Tôi nói lới cảm ơn tới tất cả mọi người đã xuất hiện trong cuộc đời tôi, giúp đỡ tôi, dạy cho tôi  những bài học cuộc đời.

4# Tôi muốn để lại một giá trị, một triết lý sống cho mọi người xung quanh để họ thay đổi cuộc sống của mình

  • Bạn sẽ muốn làm điều gì nhất nếu bạn không bị giới hạn bởi thời gian, tiền bạc và các nguồn lực khác?

5# Tôi muốn xây dựng một căn biệt thự có thất nhiều cây xanh xung quanh, có hồ bơi, có bể cá.. đó sẽ là nơi tôi trở về sau nhưng ngày làm việc

6# Tôi muốn đi chia sẻ toàn bộ những giá trị , trí tuệ, tôi tích lũy trong suốt cuộc đời mình để thay đổi cuộc sống của những người xung quanh, những người mưu cầu hạnh phúc hơn trong cuộc sống nhưng chưa tìm được giải pháp cho việc này.

7# Tôi muốn đi vòng quanh thế giới để nhìn ngắm sự tuyệt vĩ của trái đất này, để thấy được trái đất này đẹp đến như thế nào, cuộc sống này hạnh phúc đế nhường nào.

  • Điều gì bạn vẫn luôn muốn làm nhưng vẫn chưa có cơ hội để thực hiện nó?

8# Đi du lịch toàn bộ Việt Nam

9# Tôi muốn xây dựng doanh nghiệp cho riêng mình, phát triển nó thành công, đem giá trị cho xã hội và  nhận được phần thưởng xứng đáng từ việc đó

10# Tôi muốn hoàn thành  chứng chỉ IELTS vào tháng 12/2018 với target là 8.0

11# Tôi muốn học thêm một ngoại ngữ khác

12# Tôi muốn có một cơ thể tràn đầy năng lượng, cân nặng 80kg, cao 1m77, tập gym để có thân hình trẻ đẹp

13# Tôi muốn mình không còn bị cận nữa

14# Tôi muốn thay đổi hàm răng của mình để để nó trở nên đẹp hơn .

15# Tôi muốn dành thời gian chăm sóc vè bề ngoài của mình cho đẹp hơn.

  • Có bất kỳ quốc gia, địa điểm hay nơi chốn nào mà bạn muốn ghé thăm hay không?

16# Những danh lam thắng cảnh ở toàn bộ Việt Nam: Những bãi biển nối tiếng, những di tích lịch sử…

17# Tôi muốn sang Singapore để nhìn thấy sự phát triển của quốc gia này

18# Tôi muốn đến Mỹ để ngắm nhìn sự phát triển của nơi này

19# Tôi muốn đến Ý để quan sát những nét cổ điểm trong kiến trúc.

  • Những mục tiêu và ước mơ lớn nhất của bạn là gì?

20# Tôi muốn trở thành một doanh nhân một nhà quản trị thành công, chèo lái doanh nghiệp của mình phát triển mạnh mẽ, để trở nên giàu có

21# Tôi muốn trở thành một người uyên bác ở nhiều lĩnh vực khác nhau

22# Tôi muốn sau khi thành công sẽ đem những kinh nghiệm và giá trị của mình lan tỏa đến nhiều người trong cuộc sống.

23# Tôi muốn mang lại hạnh phúc cho chính tôi, những người thân của tôi và những người xung quanh tôi.

24# Tôi muốn khi tôi nằm xuống tôi đã thấy mình sống trọn vẹn cuộc đời này, đã đóng góp những giá trị cho xã hội, được mọi người tôn trọng.

  • Bạn muốn nhìn thấy điều gì ở chính bản thân mình?

25# Tôi muốn nhìn thấy những tiềm năng bên trong chính con người mình, dành thời gian tôi luyện tiềm năng đó và đóng góp giá trị cho cộng đồng

26# Tôi muốn tìm thấy những điểm mạnh của bản thân và phát triển nó ở cấp độ cao nhất.\

  • Những thành tựu nào mà bạn muốn đạt được?

28# Tài chính : Tôi muốn trở thành triệu phú đô la  trước 30 tuổi

29# Công việc, sự nghiệp: Tôi muốn trở thành một chủ doanh nghiệp thành công

30# Sức khỏe: Tôi muốn có một thân hỉnh khỏe mạnh, đẹp, nét, tràn đầy năng lượng để công hiện

31# Gia đình: Gia đình hạnh phúc, người vợ hiểu mình, yêu thương gia đình, chia sẻ những khó khăn, tần hưởng những thành quả của cả hai, những đứa con có nền giáo dục tốt nhất, những người thân trong gia đình được hưởng những chể độ chăm sóc tốt nhất.

32# Mối quan hệ: Xây dựng những mối quan hệ thân thiết với những người thành công trong cuộc sống, trân trọng những mối quan hệ này

33# Trí tuệ: Mỗi ngày được phát triển, học hỏi thêm những trí tuệ mới để khiến bản thân mình minh triết hơn

34# TInh thần: Giàu tình yêu thương

35# Đạt được sự tự do tài chính với niềm đam mê của mình.

36# Trở thành cố vấn, coach, mentor cho một ai đó.

37# Viết một cuốn sách về bản thân, truyền cảm hứng đến cho mọi người

38# Nói chuyện , diễn thuyết trước đám đông 1000 người

39# Tạo ra một sự thay đổi hoàn toàn về ngoại hình (thay đổi mọi thứ, từ kiểu tóc cho đến màu tóc, hình ảnh và quần áo) và tạo ra một hình ảnh khác về con người bạn: thành mẫu người mà bạn chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thử!

40#Tập chơi một nhạc cụ mới: Piano, Violin, Harmonica, Sáo, Guitar, Trống, Kèn trumpet

41# Tạo ra một căn nhà mơ ước của bản thân.

42# Đi học nấu ăm nấu ăn thật ngon cho người mình  yêu thương

43# Hòa mình vào thiên nhiên: Đi du lịch vào một khu rừng rậm nhiệt đới; Cắm trại ngoài trời trong môi trường hoang dã; Đi bộ vào thung lũng; Ghé thăm một thác nước; Bơi trong đại dương;

44# Ngắm tuyết rơi

45# Đọc một cuốn sách về một chủ để tôi nghĩ tôi không bao giờ đọc.

46# Đạt được sự giác ngộ qua phương pháp Thiền định

47# Trốn đi một nơi lãnh mạn nào đó.

48# Yêu

49# Được yêu

50# Nói với bố mẹ mình (và các anh chị em của bạn, nếu bạn có) rằng bạn yêu quý họ rất nhiều

51#Ăn tối với một người trong mơ mình mới được gặp

52# Travel to Europe

53# Live overseas for an extended period of time

54# Visit The Effel Tower  at night.

55# Visit London

56# Visit New York

57# Have a my dream car Mercedes S450 Maybach

58# Trở thành cố vấn cho doanh nghiệp, hoạch định chiến lược cho doanh nghiệp đó bùng nổ phát triển.

https://chiepclass.com/2015/04/13/bucket-list-la-gi-101-dieu-ban-nen-lam-truoc-khi-chet/

 

Giải quyết những mâu thuẫn trong mối quan hệ.

Một vài sự cảm nhận, trong mối quan hệ sự khác biệt về GIÁ TRỊ CÁ NHÂN là một điều ko thể tránh khỏi, chính sự khác biệt đó là căn nhiều có những mâu thuẫn từ nhỏ tới lớn, đơn giản chỉ là trong chuyện nấu ăn, người này thích ăn xào nhưng người kia chỉ thích ăn luộc, người này muốn làm mòn ăn theo cách này nhưng người kia là làm món ăn theo cách hoàn toàn khác. RỒi đến những chuyện lớn hơn nhưng cách quản lý tài chính cá nhân, con trai như tui mình thì muốn tiết kiệm để cho những mục tiêu cao hơn mua nhà mua xe nhưng con gái thì trái ngược họ muốn ngay lập tực tiêu xài cho những thứ họ thích : quần áo, giày dép, đồ trang điểm.

Những sự khác biệt này hoàn toàn có thể giải thích được từ những sự khác biệt trước đó, sự khác biệt bây giờ chỉ là kết quả của những sự khác biệt trước đó .

Đầu tiền là sự khác biệt về GIỚI TÍNH, giữa nam và nữ có những tâm lý cố hữu khác nhau; phụ nữ thì luôn muốn được yêu thương chăm sóc đùm bọc từ phía người đàn ông của cô ấy , đàn ông thì có những gánh nặng về sự nghiệp và tiền tài khiến họ ám ảnh đến mực mết mỏi khiến họ quên đi, ko để tâm đến những mong muốn từ phái yếu.

Sự khác biệt đến từ MÔI TRƯỜNG SỐNG và CÁCH GIÁO DỤC, mỗi người đểu sinh ra trong hai gia đình khác nhau, mỗi gia đình có văn hóa, quan điểm, cách sống khác nhau, từ bố mẹ truyền xuống cho con cái của mình thì sự khác nhau giữa hai người là điều tất yếu Ví dụ, bố mẹ bạn là người sống đơn giản và tiết kiệm thì bạn sẽ có xu hướng tiết kiệm, trong khi đó người kia của bạn sống trong một gia đình tiêu xài thoải mái thì cô ấy cũng có xu hướng như vậy, khi 2 người đến với nhau chắc chắn sẽ có khoảng cách về cách quản lý tài chính trong gia đình.

TRẢI NGHIỆM tạo ra NIỂM TIN trong mỗi bạn và bạn hành động theo hệ thống niềm tin đó, trải nghiệm cuộc sống của các bạn khác nhau, niềm tin của các bạn khác nhau là một trong những nguyên nhân sâu xa nhất trong khoảng cách giữa hai người,

Sức Mạnh Của Lợi Thế Tích Lũy

Sức Mạnh Của Lợi Thế Tích Lũy

Image result for matthew effect

Vào cuối những năm 1800 – không ai biết chính xác thời điểm – người đàn ông tên Vilfredo Pareto đã khám phá ra một điều thú vị nho nhỏ trong khu vườn của mình. Pareto nhận thấy rằng một phần nhỏ số cây đậu trong vườn cho ra phần lớn các hạt đậu.

Pareto là nghiên cứu sinh toán học. Ông là nhà kinh tế học và một trong những di sản của ông là chuyển kinh tế học thành môn khoa học gắn liền với những con số và lập luận khô khan. Không giống nhiều nhà kinh tế học khác cùng thời, các bài viết và sách của Pareto đầy những công thức. Và những hạt đậu trong vườn đã kích thích bộ não toán học của ông vận động.

Sẽ ra sao nếu sự phân chia không đều này cũng xuất hiện ở các lĩnh vực khác trong cuộc sống?

Nguyên Lý Pareto

Lúc đó, Pareto đang nghiên cứu sự giàu có ở nhiều quốc gia khác nhau. Vì là người Ý, ông bắt đầu bằng việc phân tích sự phân chia tài sản ở nước Ý. Ông ngạc nhiên khi phát hiện rằng 20% dân số ở Ý nắm giữ xấp xỉ 80% đất đai. Tương tự như những cây đậu trong vườn của ông, một phần nhỏ dân số kiểm soát phần lớn các nguồn lực.

Pareto tiếp tục phân tích những quốc gia khác và bắt đầu nhận ra một xu hướng. Đa số phần thưởng dường như luôn đổ dồn về một phần trăm nhỏ dân số. Ý tưởng một phần nhỏ hành động dẫn đến phần lớn kết quả được biết đến là Nguyên Lý Pareto, hoặc phổ biến hơn là Nguyên Tắc 80/20.

Không Nơi Nào Đồng Đều

Trong những thập kỷ sau, nghiên cứu của Pareto gần như trở thành chân lý đối với các nhà kinh tế, và Nguyên Tắc 80/20 giờ đây trở nên phổ biến hơn bao giờ hết.

Ví dụ, thông qua giải bóng rổ nhà nghề Mỹ (NBA) mùa giải 2015-2016, 20% số đội giành 75,3% chức vô địch. Hơn nữa, chỉ 2 đội – Boston Celtics và Los Angeles Lakers – giành gần một nửa tổng số chức vô địch trong lịch sử của NBA. Những con số thậm chí còn rõ ràng hơn trong môn bóng đá. Mặc dù 77 quốc gia khác nhau tranh tài ở World Cup, nhưng 3 quốc gia Brazil, Đức, và Ý giành được 13 chiến thắng trên tổng số 20 lần diễn ra World Cup.

Những ví dụ về Nguyên Lý Pareto xuất hiện ở mọi lĩnh vực. Tại sao điều này xảy ra? Tại sao một số ít người và tổ chức lại có được phần lớn phần thưởng trong cuộc sống? Để trả lời câu hỏi này, hãy xem xét một ví dụ từ tự nhiên.

Sức Mạnh Của Lợi Thế Tích Lũy

Rừng nhiệt đới Amazon là một trong những hệ sinh thái đa dạng nhất trên Trái đất. Các nhà khoa học ghi nhận có khoảng 16.000 loài cây khác nhau ở Amazon. Nhưng mặc cho mức đa dạng đáng kể này, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng có khoảng 227 loài “vô cùng vượt trội” chiếm gần một nửa diện tích rừng, 1,4% loài cây chiếm 50% số lượng cây ở Amazon.

Nhưng tại sao?

Hãy tưởng tượng hai cây phát triển cạnh nhau. Mỗi ngày cả hai sẽ cạnh tranh giành lấy ánh sáng và đất. Nếu cây này lớn nhanh hơn cây kia dù chỉ một chút, thì nó có thể mọc cao hơn, đón được nhiều ánh nắng hơn và tiếp xúc với mưa nhiều hơn. Ngày tiếp theo, sự chêch lệch năng lượng này giúp cây phát triển nhanh hơn. Xu hướng này tiếp diễn cho đến khi cây này khỏe mạnh hơn hẳn cây kia và chiếm phần ánh sáng, đất và những chất dinh dưỡng tốt nhất. Từ vị thế này, cây chiến thắng có khả năng sinh sôi tốt hơn, giúp cho loài này mở rộng diện tích phát triển ở thế hệ tiếp theo. Quy trình này lặp đi lặp lại đến khi nó thống trị toàn bộ khu rừng.

Các nhà khoa học xem kết quả này là “lợi thế tích lũy.” Lợi thế bắt đầu ở mức nhỏ rồi lớn dần theo thời gian. Một cây chỉ cần một lợi thế nhỏ lúc đầu để vượt xa đối thủ và xâm chiếm toàn bộ khu rừng.

Hiệu Ứng “Người Thắng Có Tất Cả”

Điều tương tự cũng xảy ra trong cuộc sống của chúng ta.

Giống như cây trong rừng nhiệt đới, con người thường cạnh tranh những nguồn lực giống nhau. Các chính trị gia cạnh tranh số phiếu bầu. Nhà văn cạnh tranh vị trí những cuốn sách bán chạy nhất. Các vận động viên cạnh tranh huy chương vàng. Các công ty cạnh tranh khách hàng tiềm năng. Các chương trình truyền hình cùng cạnh tranh thời lượng xem đài của bạn.

Sự khác biệt giữa những lựa chọn này có thể là rất nhỏ, nhưng người chiến thắng có được hầu hết những phần thưởng rất lớn.

Hãy tưởng tượng hai vận động viên nữ thi bơi ở Olympic. Một trong số họ có thể bơi nhanh hơn người kia 1/100 giây, nhưng cô ấy giành tất cả huy chương vàng. Mười công ty có thể nhắm đến một khách hàng tiềm năng, nhưng chỉ một trong số họ sẽ ký được dự án. Hoặc có lẽ bạn đang ứng tuyển một công việc mới. Hai trăm ứng viên có thể cạnh tranh một vị trí, nhưng chỉ cần nổi bật hơn các ứng viên khác một chút cũng giúp bạn nhận được công việc. Trong những tình huống đòi hỏi sự so sánh tương đối, khi thành tích là yếu tố quyết định cho thành công của bạn, bạn chỉ cần nhỉnh hơn đối thủ một chút để nắm bắt tất cả phần thưởng.

“Người Thắng Có Tất Cả” Dẫn Đến “Người Thắng Có Phần Lớn”

Hiệu Ứng Người Thắng Có Tất Cả trong các cuộc cạnh tranh cá nhân có thể dẫn đễn Hiệu Ứng Người Thắng Có Phần Lớn trong cuộc chơi lớn hơn của cuộc sống.

Từ vị thế này – với huy chương vàng trong tay hoặc tiền mặt trong ngân hàng – người chiến thắng bắt đầu quá trình tích lũy những lợi thế giúp họ dẫn đầu dễ dàng hơn trong lần cạnh tranh tiếp theo, khi kết quả lại lần nữa thể hiện Nguyên Tắc 80/20.

Nếu một con đường thuận lợi giao thương hơn một con đường khác, nhiều người sẽ qua lại trên con đường đó hơn và nhiều hoạt động kinh doanh sẽ xuất hiện ở đây. Khi nhiều doanh nghiệp ra đời, mọi người có thêm những lý do để đi lại và thế là con đường tiếp tục trở nên nhộn nhịp hơn nữa.

Ranh giới giữa tốt và tuyệt vời hẹp hơn vẻ ngoài của nó.

Việc chiến thắng một vòng đua giúp ta nâng cao lợi thế chiến thắng ở những vòng đua tiếp theo. Mỗi vòng đua tăng thêm sẽ củng cố hơn nữa vị thế của những người dẫn dầu.

Theo thời gian, những người “tốt hơn một chút” sẽ giành được phần lớn phần thưởng. Ý tưởng này đôi khi được gọi là Hiệu Ứng Matthew, bắt nguồn từ một đoạn trong Kinh Thánh:

“Những ai đã có sẽ có thêm, và sẽ có rất nhiều; những ai không có gì thậm chí sẽ còn bị lấy đi những gì mình có.”

Nguyên Tắc 1%

Những khác biệt nhỏ trong thành tích có thể dẫn đến những phân chia thiếu đồng đều được lặp lại theo thời gian. Đây cũng là một lý do tại sao thói quen lại vô cùng quan trọng. Những cá nhân và tổ chức nào có thể làm điều đúng đắn một cách kiên định hơn thường sẽ duy trì được các lợi thế nhỏ và tích lũy phần chênh lệch theo thời gian.

Chúng ta có thể gọi đây là Nguyên Tắc 1%: Theo thời gian, phần lớn phần thưởng trong một lĩnh vực sẽ dồn về số ít những người hoặc tổ chức duy trì được 1% lợi thế so với đối thủ.

Tác giả: James Clear
Nguồn: http://jamesclear.com/the-1-percent-rule
Dịch: Ubrand.cool

Chưa biết đặt tiêu đề gì??

Kỹ năng viết Email chuyên nghiệp- Vũ Nguyệt Ánh CEO Rudicaf

Tài liệu khóa Wakeup( Slide, Trailer Sale) 

Tài liệu Thanks Party ASK ( Timeline, Quyền lợi nhà tài trợ)

Tài liệu tổ chức sự kiện ASK 

Handout chuyên gia đào tạo 

Bộ quy trình quản trị doanh nghiệp hiệu quả

Book Summary

Phương pháp CAMPER trong sáng tạo

Nguyên tắc Substitue/thay thếKhi sử dụng nguyên tắc thay thế: chúng ta đang đi tìm : Có thể dùng những nguyên vật liệu khác để cải tiến sản phẩm này không? Có thể thay thế bước nào trong quy trình sản xuất ?

Nguyên tắc Combine/Kết hợpNguyên tắc này dựa trên việc kết hợp các sản phẩm/dịch vụ khác nhau thành sản phẩm/dịch vụ mới có nhiều giá trị hơn cho khách hàng ví dụ Combo đa năng, sản phẩm lưỡng tính…

Nguyên tắc Adapt/Thích nghiNguyên tắc thích nghi  là cho tính năng và tác dụng hay công dụng sản phẩm/dịch vụ hiện tại được sử dụng trong một trường hợp khác – áp dụng vào cho phù hợp hơn trước

Nguyên tắc Modify/Điều chỉnh Có thể thay đổi hình dáng và kích thước hay màu sắc của sản phẩm không? Có thể bổ sung những tính năng nào cho sản phẩm để tăng thêm giá trị cho khách hàng?

Nguyên tắc Put to Other Uses/Sử dụng vào mục đích khácChúng ta phải tìm cách sử dụng các sản phẩm/dịch vụ thông thường vào những việc khác ví dụ tính năng AI này áp dụng cho tất cả các sản phẩm mà trước nay chưa có AI chẳng hạn.

Nguyên tắc Eliminate/Loại bỏLoại bỏ bớt các tính năng ABC để sản phẩm đơn giản hơn nhưng tạo ra 01 sản phẩm mới ưu việt hơn ví dụ Vé máy bay Vietjet loại bỏ hết suất ăn … để ưu việt về giá hơn VNA là một ví dụ điển hình.

Nguyên tắc Reverse/Đảo ngượcĐảo thứ tự của dịch vụ hay sản phẩm : Ví dụ ngày xưa vào quán ăn xong mới trả tiền thì ngày nay rất nhiều quán ăn bắt ngược lại : hãy trả tiền rồi mới được ăn là một ví dụ

.Ngoài 7 nguyên tắc trong phương pháp tư duy sáng tạo SCAMPER, chúng ta có thể tham khảo phương pháp TRIZ – 40 phương pháp sáng tạo cơ bản… để tìm kiếm những ý tưởng khởi nghiệp khả thi nhất.

Hãy để những người bạn siêu mẫu ở nhà – Hiệu ứng Tương phản

Trong quyển “Influence” (Tạm dịch: Sức ảnh hưởng) của mình, Robert Cialdini kể một câu chuyện về 2 người anh em tên là Sid và Harry, 2 người này mở một hiệu bán quần áo vào thập niên 1930 ở Mỹ. Sid có nhiệm vụ bán hàng còn Harry chỉ huy bộ phận may. Bất cứ lúc nào Sid để ý thấy khách hàng đứng trước gương tỏ ra rất thích thú với bộ đồ của họ, anh ta bắt đầu giả vờ lãng tai. Anh chàng gọi anh trai mình: “Anh Harry ơi, bộ đồ này giá bao nhiêu nhỉ?”. Harry ngẩng lên nhìn từ bàn cắt vải của mình và hét trả: “Bộ trang phục cotton đẹp như vậy giá bốn mươi hai đô”. (Vào thời đó, đó là một cái giá cắt cổ) Sid giả vờ như thể anh chưa hiểu ý: “Bao nhiêu ấy chứ?” Harry hét to lần nữa: “Bốn mươi hai đô!” Liền sau đó Sid quay lại khách hàng của mình và bảo: “Ảnh nói giá là hai mươi hai đô”. Vào lúc này, người khách hàng nhanh chóng đặt tiền lên bàn rồi cấp tốc chạy ra khỏi cửa hàng cùng bộ đồ mới mua trước khi anh chàng Sid tội nghiệp phát hiện ra “sai lầm” của mình.

Hẳn bạn có thể đã biết đến thí nghiệm sau đây từ hồi còn đi học: Lấy 2 cái xô. Đổ đầy 1 xô bằng nước âm ấm còn xô kia thì đổ đầy nước đá. Nhúng bàn tay phải mình vào nước đá trong 1 phút. Sau đó đặt cả 2 bàn tay vào nước ấm. Bạn thấy điều gì chứ? Tay trái sẽ cảm thấy nước âm ấm như thường trong khi tay kia thì nóng phừng phừng (piping hot).

Cả 2 câu truyện trên đây là hình ảnh thu nhỏ của một quan niệm sai lầm phổ biến. Bạn đặt mua ghế da cho chiếc xe hơi mới cáu của mình vì, so với cái giá 60000$ bỏ ra cho cái xe thì 3000$ chỉ là cái giá rẻ mạt. Mọi ngành công nghiệp cung cấp những lựa chọn nâng cấp đều khai thác ảo ảnh này.

“Hiệu ứng Tương phản” (Contrast Effect) cũng hoạt động ở cả những nơi khác. Các thí nghiệm cho thấy người ta sẵn lòng đi bộ thêm 10 phút để tiết kiệm 10$ khi mua thức ăn. Nhưng cũng chính những người này không hề mơ tới việc đi bộ thêm 10 phút để tiết kiệm 10$ cho bộ quần áo 1000$. Một lựa chọn thật phi lý vì 10 phút vẫn là 10 phút, còn 10$ thì vẫn là 10$. Về mặt logic mà nói thì bạn đều nên đi bộ hoặc là không trong cả 2 trường hợp.

Không có hiệu ứng tương phản, ngành khuyến mãi sẽ hoàn toàn không trụ được. Một sản phẩm được giảm từ 100$ xuống 70$ có vẻ có giá trị hơn một món hàng luôn có giá 70$. Giá khởi điểm chẳng nên đóng  vai trò gì ráo. Có một hôm một nhà đầu tư bảo tôi: “Cổ phiếu này có giá trị rất lớn vì giá của nó nằm dưới giá đỉnh điểm 50%.” Tôi lắc đầu. Giá cổ phiếu chẳng bao giờ “cao” hay “thấp”. Nó là chính nó, và điều duy nhất cần quan tâm là giờ giá đó sẽ lên hay xuống từ điểm mốc ấy.

Khi ta gặp những sự tương phản, ta phản ứng như những con chim khi nghe tiếng súng nổ. Ta nhảy dựng lên rồi rục rịch di chuyển. Điểm yếu của chúng ta là: ta không chú ý đến những sự thay đổi nhỏ, từ từ. Một nhà ảo thuật có thể khiến cho đồng hồ của bạn biến mất bởi vì khi ông ta ấn lên một phần trên cơ thể bạn, bạn không chú ý đến cái chạm nhẹ nhàng hơn lên cổ tay mình khi ông ta tháo chiếc Rolex trên đấy ra. Tương tự như vậy, chúng ta thất bại trong việc chú ý đến cách mà tiền bạc của mình bốc hơi. Tiền luôn mất giá , nhưng ta không nhận ra vì lạm phát diễn ra chậm rãi theo thời gian. Nếu nó bị cáng lên vai ta dưới hình dạng một thứ thuế tàn bạo (mà về cơ bản thì nó là vậy đấy), ta hẳn đã nổi trận lôi đình.

Hiệu ứng tương phản có thể hủy hoại đời bạn: Một người phụ nữ quyến rũ kết hôn với một người đàn ông khá là bình thường. Nhưng vì cha mẹ cô nàng là những người khủng khiếp, người bình thường lại trở thành hoàng tử bạch mã của cô. Một ý cuối: Bị oanh tạc bởi những quảng cáo xoay quanh những siêu mẫu, giờ đây chúng ta nhận thấy mỹ nhân chỉ là hơi quyến rũ tí đỉnh. Nếu định tìm bạn đời, chớ có đi chung với đám bạn siêu mẫu của bạn. Người ta sẽ nhận ra bạn kém hấp dẫn hơn con người thực của mình. Hãy đi một mình, còn không tốt hơn là dẫn theo 2 đứa bạn xấu xí (ugly, chắc là về ngoại hình thôi ha – ND).

Rolf Dobelli – The Art Of Thinking Clearly

Tài liệu của tác giả:

Robert B. Cialdini: Influence, The Psychology of Persuasion, rev. ed. (New York: HArperCollins, 1993), 11-16.

Carlie Munger gọi tên hiệu ứng tương phản trong “Contrast-Misreactions Tendency.” Xem: Charles T. Munger, Poor Charlie’s Almanack, expanded 3rd ed. (Virginia Beach, VA: The Donning Company Publishers, 2006), 483.

Dan Ariely đề cập đến hiệu ứng này như là một “vấn đề mang tính tương đối” (relativity problem). Xem : Dan Ariely, Predictably Irrational: The Hidden Forcces That Shape Our Decisions, rev. and expanded ed. (New York: Harper, 2009), chương 1.

Các nhân tố tương phản tính có thể dẫn dắt bạn trên con đường lòng vòng: Xem Daniel Kathneman và Amos Tversky, “Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk”, Econometrica 47, no. 2 (1979): 263-92.

Tại Sao Kinh Nghiệm Có Thể Làm Tổn Hại Phán Đoán Của Bạn – Thiên Lệch Liên Kết

Kevin trình bày kết quả của bộ phận mình cho ban quản lý của công ty vào ba dịp. Mỗi lần như vậy mọi thứ diễn ra thật hoàn hảo. Và, vào mỗi lần đó, anh ta mặc mấy chiếc quần đùi chấm bi xanh lá của mình. Anh ta nghĩ, đó rõ ràng là những chiếc quần đùi may mắn của mình.

Cô gái ở cửa hàng bán đồ nữ trang trông tuyệt đến nỗi Kevin chẳng thể nào từ chối mua một chiếc nhẫn đính hôn giá 10,000 đô la Mỹ mà cô ta giới thiệu cho anh. Mười ngàn đồng rõ ràng là quá tầm ngân sách của anh ấy (đặc biệt khi đây là cuộc hôn nhân thứ hai), nhưng vì một lý do nào đó, anh ta liên kết chiếc nhẫn với cô ta và tưởng tượng rằng người vợ tương lai của mình cũng sẽ rạng rỡ như vậy.

Hàng năm, Kevin đến kiểm tra sức khỏe định kỳ với một bác sĩ. Nhìn chung, anh ta bảo rằng, so với một người ở độ tuổi bốn mươi bốn, anh ta vẫn còn khá là ngon lành. Duy có 2 lần mà anh ấy không theo thông lệ ấy với những tin tức đầy lo lắng. Một lần là vấn đề với ruột thừa của anh ấy, và nó được loại bỏ ngay tức khắc. Lần khác là sưng tuyến tiền liệt, mà, sau khi khám kỹ hơn, hóa ra chỉ là chứng viêm thuần túy chứ không phải ung thư. Tất nhiên, vào cả hai dịp, tâm trạng Kevin đầy lo lắng khi rời khỏi trung tâm y tế – và tình cờ thay, cả hai ngày đều nóng gắt. Kể từ đó, anh ta luôn thấy bất an vào những ngày ấm nóng cực kỳ. Nếu nhiệt độ bắt đầu tăng lên gần kỳ kiểm tra sức khỏe của mình, anh ta sẽ hủy nó ngay lập tức.

Não bộ chúng ta là một cỗ máy của những kết nối. Điều này khá là thực dụng: Nếu chúng ta ăn phải một trái cây lạ và mắc bệnh sau đó, chúng ta sẽ tránh xa nó trong tương lai, gắn nhãn loài cây với tính độc hại hoặc ít nhất là gây khó chịu. Đây là cách hình thành tri thức. Tuy vậy, phương thức này cũng tạo ra những tri thức sai lệch. Nhà khoa học người Nga Ivan Pavlov là người đầu tiên tiến hành nghiên cứu về hiện tượng này. Mục tiêu ban đầu của ông là đo lường lượng nước bọt tiết ra ở loài chó. Ông thường rung chuông để gọi chó và cho ăn, nhưng chẳng mấy chốc tiếng chuông đủ để khiến bầy chó ứa nước bọt. Não bộ của những con vật liên kết hai điều chẳng hề liên quan về mặt chức năng-tiếng chuông vang và sự bài tiết nước dãi.

Phương pháp của Pavlov cũng gây tác dụng tương tự lên con người. Các quảng cáo tạo ra một mối liên kết giữa các sản phẩm và những cảm xúc. Vì lý do này, bạn chẳng bao giờ thấy Coke bên cạnh một khuôn mặt cau có hay một cơ thể nhăn nheo. Những người uống Coke là những người trẻ trung, xinh đẹp và thật là vui vẻ, và họ xuất hiện trong những đám đông chẳng thể nào trông thấy trong thế giới thực.

Những kết nối sai lệch này là kết quả của thiên lệch liên kết (association bias), là cái cũng gây ảnh hưởng lên chất lượng các quyết định của chúng ta. Lấy ví dụ: Chúng ta thường lên án những người đem lại tin xấu, vì chúng ta tự động liên hệ họ với nội dung của lời nhắn (nói cách khác điều này được biết đến với cái tên “hội chứng bắn-người-đưa-thư”). Thỉnh thoảng, các CEO và những nhà đầu tư (trong vô thức) lách mình khỏi những người báo tin này, nghĩa là chỉ những tin tức nào tích cực mới đến tai những nấc cao hơn, do đó tạo ra một cái nhìn méo mó về tình hình thực tế. Nếu bạn dẫn dắt một nhóm người, và không muốn sa vào bẫy của những kết nối sai lệch, hãy chỉ đạo bộ phận của bạn chỉ nói những tin xấu-và thật nhanh vào. Bằng cách này, bạn sẽ bù trừ vượt mức cho hội chứng xử-bắn-người-đưa-tin và, tin tôi đi, bạn sẽ vẫn nghe đủ những tin tích cực.

julianassange5-mytrickytricks.blogspot.com

Vào cái thời trước khi có email và tiếp thị từ xa, những người đi buôn dạo phải gõ cửa từng nhà để chào bán hàng hóa của họ. Một hôm, có một người bán hàng tên là George Foster, đứng trước một cánh cửa. Căn nhà đã trống không từ trước, và anh ta không biết rằng, có một vụ rò rỉ nhỏ đã phủ đầy khí gas vào căn nhà trong nhiều tuần.Chuông cửa cũng đã hư hại, vậy nên khi anh ta ấn chuông, nó nẹt ra một tia lửa điện và căn nhà nổ tung. George tội nghiệp sau cùng phải vô bệnh viện, nhưng may mắn là ông nhanh chóng bình phục. Thật không may là, nỗi sợ bấm chương cửa của ông mạnh đến mức ông không thể tiếp tục công việc của mình trong nhiều năm sau đó. Ông biết rằng khả năng lặp lại vụ tai nạn là rất thấp, nhưng dù ông có cố gắng đến mấy, ông chỉ là không tài nào xoay sở để đảo nghịch kết nối cảm xúc (sai lệch) đó.

Thông điệp mang-về-nhà từ tất cả chuyện này được diễn tả rất khéo léo bởi Mark Twain: “Chúng ta nên cẩn thận để thoát khỏi một trải nghiệm chỉ với kiến thức ở trong đó-và dừng lại ở đó; để chúng ta khỏi phải giống như con mèo ngồi trên một nắp bếp lò còn nóng.  Nó sẽ không bao giờ ngồi phải cái nắp lò nóng lần nữa-điều này tốt đấy; nhưng nó cũng sẽ không bao giờ ngồi vào cái nắp lò nguội luôn.”

Rolf Dobelli – The Art Of Thinking Clearly

Nguồn của tác giả:

Câu chuyện về vụ rò rỉ khí gas, xem: Roy F. Baumeister, The Cultural Animal: Human Nature. Meaning, and Social Life (Oxford, UK: Oxford University Press, 2005), 280.

Buffett muốn nghe những tin xấu-theo nghĩa đen. “Hãy luôn kể cho chúng tôi về những tin xấu ngay lập tức. Chỉ có tin tốt mới có thể chờ.” Trong: Charles T. Munger, Poor Charlie‘s Almanack bản mở rộng lần thứ 3 (Virginia Beach, VA: he Donning Company Publishers, 2006), 472.

“Đừng bắn người đưa tin” xuất hiện trong hồi cuối của vở Henry IV của Shakespeare.

Vào thế kỷ XVIII, nhiều bang của Hoa Kỳ, kể cả các bang của New England, thuê nhiều mõ làng (town crier). Nhiệm vụ của họ là phổ biến tin tức-thường là những tin xấu, ví dụ, lệnh tăng thuế. Để chống lại hội chứng “bắn-tên-đưa-tin”, các bang ban hành một luật lệ (có thể được đọc lớn bởi mõ làng), trong đó nêu rõ những hành vi gây thương tích hay phá rối người mõ làng sẽ nhận hình phạt khắc nghiệt nhất. Ngày nay chúng ta không còn dân chủ như vậy nữa. Chúng ta cố gắng bịt miệng những kẻ mõ làng om sòm nhất như thế. Một ví dụ là trường hợp của Julian Assange, sáng lập viên của Wikileaks.